Karahanlılar (Semerkant ) ( 840 – 1212 )

  • Hakaniye ve ilig-hanlar olarak da isimlendirilir
  • İranlılar Karahanlılara afrasiyapoğulları demişlerdir .
  • Orta asyada İslamiyeti benimseyen ilk türk devletidir.
    • İslamiyeti kabul eden ilk türk devleti İTİL Bulgarlarıdır.
  • Kuruluşunda Karluk, yagma , Çiğil ve tuhsi gibi boylarının etkisi vardır
  • Bilge kül kadir han tarafından kurulmuştur. Ve başkenti kaşgara taşımıştır
  • Yegeni satuk bugra han ( abdulkerim ) zamanında İslamiyet kabul edilmiştir
    • İslamiyeti kabul etmelerinde samanoğullarının etkisi vardır.
    • İranlı esirin etkisi vardır. ( nasr ‘ın etkisi )
  • Ebu nasr ahmed han ise Abbasi halifesi tarafından islam hükümdarı olarak tanınan ilk türk hanıdır
  • Yusuf has hacipin kutadgu biligi doğu karahan devletinin ilk hükümdarı tamgaç bugra hana sunulmuştur( ilk İslami Türkçe eser ve siyasetnamedir)
  • Musa baytaş han zamanında toplum olarak islamiyeti benimsemişlerdir
  • Selçukluların katvan savaşında yenilmesiyle batı karahanlılar karahitayların egemenliği altına girmiştir.
  • Devletin başında hakan bulunur. Batıda ise yabgu ( federal yapı )
  • İlk kez burslu eğitim görülür.
  • İlk vakıf bu dönemde kurulmuştur ( emir-i ub ishak İbrahim )
  • Borçlar posta yoluyla gönderilir.
  • Semerkand medreselerini kurmuşlardır ( türk-islam devletlerindeki ilk medrese – tamgaç buğra han döneminde)
    • Uygurlardan sonra kağıdın kullanıldığı ilk yerdir.
    • Timur döneminde şehirlerin şahı ünvanını alacaktır.
  • Medrese yöneticilerine fakih öğretmenlerine ise müderris denilmiştir
  • Saraya kapu ve Vezirlere yuğru adı verilmiştir
  • Kervansarayların ribat adıyla ilk örneklerini vermişlerdir.
    • Kervansarayların tek amacı ticarettir ( ribattan farkı )
    • Ribatlar arası 70 km’dir. ( devenin ortalama yürüme mesafesi )
    • Ribatlarda asker de bulunur ( güvenlik )
      • Buradaki haberciler bağlı bulundukları ribattan Çıkacak kafilenin, sonraki ribata ortalama kaç saatte ulaşacağını diğer ribata bildirir.
        • Amaç vaktinde gelmeyen kafilenin eşkiyalara yakalanma riskinin bulunmasıdır ( güvenlik )
      • Ribatta imam bulunur. ( dini yayma faaliyeti )
        • Amaç Gelen kafilelerden gayrimüslim olanlar varsa dine davet etmek
      • ilk hastaneler kuruldu.
      • Resmi dili Türkçe ve Uygur alfabesini kullanmışlardır.
      • MİMARİ ESERLER : Arap ata türbesi , harekkan kümbeti , balacı hatun türbesi , ayşe bibi türbesi(günümüze kadar gelen en önemli eser )  , şir kebir cami , kalan minaresi , semerkant medresesi
      • NOT : aslan gazi tapgaç tarafından merv’de ilk türk İslam medresesi açılmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir