Anadolu Selçuklu Dönemi ( 1077 – 1308 )

KUTALMIŞOĞLU SÜLEYMAN ŞAH ( 1075-1086 )  :

  • Bizanstan 1075’te İznik ve izmiti alınca 1077 de özerkliğini ilan etti.
    • İznik başkent yapıldı.
      • Haçlı saldırısıyla İznik elden çıktı ve merkez konyaya taşındı.
    • hemen ardından melikşah tarafından hükümdarlık ünvanı verildi.
    • Ayn-ı seylem savaşında halepi almak için savaştı ve tutusa yenildi.

–  melikşahın topraklarına saldırdığı için melikşah kardeşi tutuşu göndermiştir.

  • Suriyenin rakka kasabasında caber kalesinde defnedildi.
    • İşid saldırıları sonrasında kabrin zarar görmemesi için bölgeye hakim güçlerle işbirliğine gidilmiş ve caber kalesinden yine suriye sınırındaki eşme köyüne defnedilmiştir. Çatışmalar bittikten sonra tekrar caber kalesine götürüleceği öngörülmektedir.

EBUL KASIM :

  • 6 yıllık fetret dönemi boyunca yönetimi ele geçirdi.

         I.KILIÇ ARSLAN ( 1092-1107 ) :

  • ASD Sultanıdır. Berkyaruk’un izniyle 6 yıl boş duran tahta geçti.
  • Konyayı merkez seçmiştir.
  • Horasan bölgesindeki Türkleri getirerek yoğun bir iskan politikası izledi.
  • Çaka beyliğini ortadan kaldırmıştır.
  • Malatyayı kuşattığı sırada haçlı seferlerinin başlamasıyla kuşatmayı kaldırdı.
  • Habur ırmağında boğuldu. ( kabri silvandadır )

ŞAHİNŞAH ( MELİKŞAH  1110-1116):

  • ordusu tarafından ihanete uğratıldı.
  • Konyada gözlerine mil çekildikten 1 yıl sonra bogularak öldürüldü.

I.MESUT (1116-1155) :

  • Şahinşahın sultanlığını tanımadı ve danışmentlilerin desteğiyle iktidarı ele geçirdi.
  • Bir süre danışmendlilerin denetiminde kaldı ve danışmendli mehmetin ölümünün ardından üstünlüğü yeniden kurdu.
  • haçlı ordusunu Eskişehir yakınlarında bozguna uğrattı. ( dorileon savaşı )
  • Batı kaynakları anadoludan ilk defa Türkiye diye bahsetmiştir.
  • Ölmeden önce büyük oğlu kılıç arslanı veliaht tayin etti ve ülke topraklarını üç oğlu arasında paylaştırdı.
  • Simre kasabasındaki türbesine defnedildi ( Amasya )

I.KILIÇ ARSLAN ( 1155-1192) :

  • bir taht mücadelesinin ardından tahta geçti.
  • Bizans imparatoru I.manuel komnenos geniş bir birlik kurdu .
  • kılıçarslan bunun üzerine 1162de istanbulda 80 gün kalarak bizansla anlaşma yaptı.
  • Ardından danışmendlilerin egemeniğine son verdi .
  • Akay han kervansarayı yapıldı ( A.Selçuklularının ilk kervansarayıdır )
  • 1176da Niksar muharebesinde Bizans agır kayıp verdi
  • 1176 miryokefalon savaşıyla bizansı pusuya düşürdü.
    • Kumdanlı ya da yer tutan savaşı olarak da bilinir.
    • Bizans imparatoru Manuel I. Komnenos’tur.
  • Bu malazgirtten sonraki en büyük zafer olmuştur.
  • İlk gümüş ve altın parayı bastırmıştır

I.GIYASETTİN KEYHÜSREV ( 1192-1196 / 1205-1211 ) :

  • 1196ya kadar tahtta kalan keyhüsrev tahtı abisi Süleyman şaha kaptırdı ve Süleyman şah ölünce tahta kısa sürede olsa oğlu 3. kılıç arslan geçti .
  • yegeninden 1205 te tahtı geri alan keyhüsrev Trabzon rum imparatorluğu üzerine yürüyerek bu yolları Türklere açtı.
  • İlk denizcilik faaliyetlerini başlatan hükümdar olmuştur

– Venediklerle ilk ticaret anlaşması yapıldı.

  • Daha sonra antalyayı aldı.
  • Ülkeyi paylaştırma politikasından vazgeçerek merkezi otoriteyi güçlendirdi.
  • İznik imparatoru I. Teodar laskaris ile yaptığı savaşı kazandı ve savaş alanında bir Bizanslı tarafından öldürüldü. ( Alaşehir savaşı )
  • Ravendi’nin yazdığı Selçuklu tarihi ona ithafen yazılmıştır.

I.RÜKNEDDİN SÜLEYMAN ŞAH ( 1196-1204 ) :

  • En büyük başarısı erzurumu alarak saltukluların varlığına son vermek oldu.
  • Malatyayı ele geçirdi.

I. İZZETTİN KEYKAVUS ( 1211-1220 ) :

  • Sinop’u Trabzon rum imparatorluğundan aldı. ( ilk tersane sinopta kurulmuştur )
  • Artuklular bu dönemde alınmıştır

I.ALAADDİN KEYKUBAT ( 1220-1237 ) :

  • alaiye alındı ( Alanya onun ismine ithafen değiştirilmiştir) .
  • suğdak alındı
    • komutanı Hüsamettin çoban’dır.
  • Trabzon kuşatıldı fakat alınamadı
  • mengüceklilere ve ardından artukluların Harput koluna son verdi
  • Moğollara karşı eyyubilerle dostluk ilişkileri kuruldu
  • yassıçemen (1230) savaşıyla harzemşahları yendi ve Moğollarla komşu olundu.
  • Alaaddin keykubat camisine defnedildi ( Konya )
  • İbn-i bibi el evamir’ül alaiye adlı eserinde Selçuklu tarihini ele almıştır
    • Özellikle Alaaddin keykubatın ölümünü sanatlı sözlerle anlatmıştır

I.GIYASEDDİN KEYHÜSREV ( 1237-1246 ) :

  • Sadettin köpek ve bazı emirlerin desteğiyle tahta geçti.
    • Zazadin han , selçuklu mimarisine kazandırdığı önemli eseridir.
  • Taht üzerinde hak iddia eden sadettin köpeği öldürdü.
  • Diyarbakır alındı. Türkmenlerin göçü ülkede sorun haline gelmeye başladı ve bunun neticesinde çıkan Babai ayaklanması ( baba ishak ) bastırıldı ( 1240 ) .
  • bu ordunun zayıflığını gösterince Moğollar erzurumu aldı ve 1243 kösedağ savaşıyla (Moğol-ilhanlı) yıkılma sürecine girdi. ( fetret devri yaşanmıştır 1243-1307 )ANADOLU SELÇUKLULARINDA SÜSLEME
    • Geometrik şekiller , nesih (hat ) taş , ahşap , çini , mermer gibi malzemelerden bitki motiflerinden ve hayvan figürleri kullanılır. tezhip , minyatür, insan figürleri

NOTLAR

  • Alaaddin keykubat tahtta iken Osman gaziye yaptığı fetihlerden dolayı beylik ünvanı verildi. Osmanlının kuruluşu da bu süreçle başlar
  • Türkiye Selçuklularında 1249-1254 yıllarını kapsayan ve fikir olarak vezir karatayın attığı ortak saltanat yöntemi hükümdarları ( II.Gıyaseddin keyhüsrevin çocukları )
    • İzzeddin Keykavus , IV.Rükneddin kılıçarslan ve II. Alaaddin keykubattır
  • Mesut’un ölümüyle Anadolu Selçukluları da tamamen yıkılmış oldu. ( 1307 )
  • Anadolu Selçuklularında sultandan sonra gelen en büyük görevliye hacibülhüccap denir .
  • Antalyada hristiyanların yaşadığı mahallelere “ mina “ adı verilir.
  • Kayseride yabanlu pazarı açıldı. ( milletler arası fuar )
  • Anadoluda yazıldığını bildiğimiz ilk Türkçe eser 1220lerde hekim berekenin tuhfe-i mübarizi adlı tıp eseridir.
  • Örfi hukuka adalet evi anlamına gelen dar-ül adl denmiştir
  • Kayseri : darü’l feth
  • Konya : darü’l mülk
  • Ahlat : islamın kubbesi
  • Sivas : dar’ül ala
  • ESERLER : Kubadabat sarayı , Karatay medresesi , çifte minareli medrese ( Sivas ve erzurumda), afyon ulu cami , Sivas ulu cami, tokat gök medrese,

şifaiye medresesi ( sivas) , arslanhane cami ( Ankara )

  • Sivas gök medresesi( sahibiye medresesi ) : III.Gıyaseddin dönemi veziri sahip ata tarafından yapılmıştır.
  • Mevlana : mesnevi , divanı kebir , fih-i ma fih , mektubat , mecalisi seba ve
  • cacabey medresesi
    • Nurettin Cibril döneminde yaptırılmış
    • kırşehirde o dönemin astronomi yüksek okulu olan rasathane olarak kullanılmıştır

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir