I. Beylikler Dönemi

Büyük Selçuklu Dönemi önemli hükümdarlarından Alparslan döneminde bizansla yapılan malazgirt ( 1071 ) savaşı sonrasında Alparslan önemli komutanlarını toprak fethedenindir anlayışıyla anadoluya göndermiş bu sayede Anadolunun türkleşmesini sağlamış ve I. Beylikler dönemini başlatmıştır.

  • DANIŞMENDLİLER ( ? -1252) :
    • Melik Ahmet danışmend gazi tarafından Merkez Sivas olmak üzere tokat Niksar , Amasya , Malatya ve kayseride kuruldu.
    • Rumlardan toprak alarak sınırları karadenize kadar çıkartmıştır.
    • Anadolu türk birliğini sağlamak isteyen Anadolu Selçukluları tarafından yıkılmıştır.
    • ESERLER: danışmendname’ de işlenen temel konu baba oğul danışmend ailesinin haçlılara karşı mücadelesidir.
    • Tokat yağıbasan medresesi ( anadoluda kurulan ilk medresedir ) , Niksar ulu cami , kayseri ulu cami ( cami kebir )
      • Tokatta yeni bir medrese bulunmuştur. Yazıtta ismi geçmediği için çukur medrese adı verilmiştir.
  • SALTUKLULAR ( 1072-1202) :
    • Ebul kasım saltuk tarafından Erzurum merkez olmak üzere kars Artvin , Pasinler bölgesinde egemenlik kurdular
    • Anadoluda kurulan ilk türk beyliğidir –  Türkiye tarihi saltukluların faaliyetleriyle başlamıştır.) .
    • Bir sürelik beyliği mama hatun yönetmiştir.
    • Selçukluları tarafından yıkılmışlardır.( rükneddin Süleyman şah )
    • ESERLER : tepsi minare  , Erzurum ulu cami, mama hatun kervansarayı ve türbesi , kale camii , üç kümbetler .
      • Mama hatun hükümdardır.
  • MENGÜCEKLİLER :
    • Erzincan , Kemah , Divriği dolaylarında kurulmuşlardır.
    • Dönemin bilim adamı muvvafakuddin abdullatiftir.
      • Davud şah zamanında yaşayan fizik ve tıpla uğraşan bilim adamıdır.
    • selçukluları tarafından yıkılmışlardır.
    • ESERLER : Divriği darussifası , Divriği ulu cami
      • Divriği ulucami UNESCO tarafından koruma altındadır (1985ten beri ) ( Ahmet şah tarafından yaptırılmıştır )
  • ARTUKLULAR :
    • Artuk beyin oğlu sökmen bey tarafından güneydoğu Anadolu bölgesinde Diyarbakır Hasankeyf , Mardin , Silvan , Elazığ , Halep dolaylarında kurulmuş 3 ayrı devletçiktir.
    • Artuk bey bir süre tutuş’un hizmetinde kalmıştır. Tutuş da ona hizmetlerinden dolayı kudüs’ü dirlik olarak vermiştir.
    • Anadolu ilk türk devletleri içinde en uzun yaşayanıdır.
    • Selçukluları tarafından yıkılmışlardır.
    • Dönemin bilim adamı robotik ve sibernetiğin kurucusu el cezeri’dir.
      • Bilimin ilk kurucusu sayılır.
      • Fil saatini yapmıştır.
        • Robotların atası sayılır.
      • Yapmış olduğu mekanik tasarımları otomato adlı kitabında toplamıştır ( minyatür )
    • Marko polo artukluları ziyaret etmiştir. Onlar için ;
      • Dokumacılıkta ileri olduklarını söylemiştir.
    • ESERLER: Malabadi köprüsü ( anadoluda yapılan ilk köprüdür) , haburman köprüsü, deve geçidi , hatuniye medresesi ve artuklu sarayı önemli eserleridir
  • ÇAKA BEYLİĞİ( 1081- 1097 ):
    • Bizans tahtını ele geçirmek için Peçeneklerle ittifak kurmuş fakat başarılı olamamışlardır.
      • Bizans imp. Kullandığı basileus ünvanını aldı .
    • İzmir ve çevresinde kurulan bu beylik oluşturduğu donanmayla midilli , sakız , Sisam , Rodos gibi adaları ele geçirmiştir.
    • Çaka bey Anadoluda ilk türk denizcisi , kurduğu donanma da ilk türk donanması olarak kabul edilir.
      • Günümüzde deniz kuvvetlerinin kuruluşu olarak kutlanır
  • DİĞER BEYLİKLER
    • Sökmenler ( ahlat van civarı ) ,
    • dilmaçoğulları ( Bitlis ) ,
      • Bitlis ulu cami önemli eserleridir.
    • inaloğulları (Diyarbakır ) ,
    • çubukoğulları ( Harput ) ,
    • tanrıvermişoğulları ( efes ) ,
    • inançoğulları – Ladik beyliği ( denizli ) .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir