Türk İslam Tarihi ÖABT Notlar

  • Ahiliğin kurucusu Ahi Evrandır. (şeyh nasreddin Mahmut el hoyi )
    • Letaifi hikmet adlı eseri vardır.
    • Abbasi halifesi Nasır Lidinillah tarafından şamdan Anadolu’ya gönderilmiştir.
  • Ahiliğin merkezi , Kırşehir , Konya ve kayseridir.
  • temelini Abbasilerdeki fütüvvet teşkilatından alır.
  • Her esnaf grubunda şeyh , yiğitbaşı ve kethüda gibi görevliler yer alır .
  • Ahiler şehirlerde ticari hayatın canlı tutulmasında ve güvenliğinde etkili olmuşlardır
  • Gerektiğinde cihad’a katılabilirler.
  • Ahiliğe gayrimüslimler alınmamıştır bu açıdan Osmanlıdaki loncadan ayrılır.
  • Türklerdeki lonca teşkilatı avrupadaki hansa ve gild sistemine benzemektedir
  • Ömer zamanında iranın alınmasıyla Müslümanlarla türkler komşu olmuş , hz. Osman döneminde ilk mücadeleler yaşanmış ve emeviler döneminde horasan ve maveraünnehirin alınması ve uygulanan mevali politikası sebebiyle şiddetli çatışmalar yaşanmıştır.
  • Hakaniye lehçesi Uygur Türkçesiyle Karluk , yağma Çiğil türk boylarının dillerinin birleşimiyle oluşmuştur ve Çağatay hanlığı bunu resmi dil olarak kullanmıştır
  • İkta sistemini harzemşahlar ve Selçuklular uygulamıştır
  • İslamiyetle birlikte resim , heykelcilik gerilerken minyatür , hat , tezhip ilerlemiştir
  • Minyatür sanatçısına nakkaş denir .
    • Minyatür sanatında 6 cm kuralına uyulur.
  • yy en önemli minyatür örnekleri el cezeriye ait otomata adlı kitapta yer alır
  • İlk büyük türk hattatı Amasyalı yakuttur
  • Tezhip : kitap kenarlarının altın yaldızla süslenmesidir. Bu sanatı yapan erkeklere müzehhip , bayanlara müzehhibe adı verilir
  • Malazgirtte yenilgisinden sonra Bizans imparatoru I.Aleksios komnenosun papa II.Urbandan yardım istemesi ve papanın keşis piyer destegiyle fransada clermont konsilini toplayarak Müslümanlara savaş ilan etmesi sonucu haçlı seferleri başlamıştır.
  • AMED ( A. Selçukluları , artuklular, mengücekliler , memlükler , eyyubiler , danışmendliler ve fatimiler , Musul atabeyliği ) haçlılara karşı mücadele etmiştir .
  • Fatimilerin ortadoğudaki kiliseleri tahrip etmeleri haçlı seferlerinin bir başka sebebidir
  • İlk haçlı savaşında ( 1096-1099)
    • Selçuklu hükümdarı I.Kılıçarslan İznik ( Bizans aldı ) ve antakyayı kaybetti (Dorileon)
      • norman beomonda ilk Antakya prensi
    • ilerleyen haçlılar kudüsü fatimilerden alarak ( ilk kudus kralı godfrey de boullion )  bölgede irili ufaklı haçlı devletleri kurmuşlardır
      • ilk haçlı devleti edessa kontluğu
    • haçlılar sadece I. Seferlerinde galibiyet almışlardır ( papa urbanın çağrısı )
    • komutanları piyer L’hermite’dir
  • Haçlı seferi ( 1147-1149 )
    • Musul atabeyi imameddin zenginin haçlı devleti olan urfa kontluğuna son vermesi üzerine başlamıştır.
    • Alman imparatoru III.Konrad ve Fransa kralı VII.Louis komutasındaki ordu Anadolu Selçuklu hükümdarı Rükneddin mesud ile Halep atabeyi nureddin mahmud zenginin direnciyle karşılaşmışlardır.

 

  • Haçlı seferi ( 1189-1192)
    • Selahattin eyyübinin 1187 hıttın zaferiyle kudusu alması sonucu başlamıştır.
    • Alman kralı frederich barbarossa anadoluya girerken İngiltere kralı Richard ve Fransa kralı II.Filip Akdeniz yoluyla akka’ya gelerek buraları zaptetmişlerdir.
  • Haçlı seferi ( 1200-1204 )
    • Papa III. İnnocentius’ün kudusu kurtarmak için tüm avrupayı seferber etmesiyle başlamıştır.
    • Ordunun başında İtalyan bonifacio bulunmuştur.
    • Amacından saparak İstanbul kuşatılmış burada Katolik hristiyan Latin imparatorluğu kurulmuştur.
      • İznik rum imparatoru VIII. Mikhail palaiologos tekrar istanbula gelerek Bizans imparatoru oldu.
    • Anadolu Selçuklularında şehirler büyüklüklerine ve nüfusuna göre subaşı , melik , subaşı naibi(vekili ) tarafından idare edilmiştir
    • Yunus emre ( 1240-1320 ) : divan , risaletün nushiye (   ilk olarak 1939 da burhan toprak tarafından yayınlanmıştır )
    • Mostar köprüsünü mimar hayruttin yapmıştır
    • Şecere-i türk ve şecere-i terakime adlı iki ünlü tarih kitabını yazan devlet adamı ebu’l gazi bahadır handır
    • Divan edebiyatı ve aruz vezninin kurucusu hoca denhani’dir
    • İlk kadın hükümdar İskitlerde görülür ( tomrise )
    • Mumyalanmış ata GİBİ denir. ( İskitler )
    • Kudüs Latin imparatorluğu dorileon savaşıyla kurulmuştur
    • İslam edebiyatında önemli kişilerin ölüm tarihlerini kronolojik olarak veren eserlere vefayet denir
    • Türk İslam tarihinde saraylar için kullanılan isimler dergah , bargah , kapu , cedide-i amire)
    • Semerkant : şehirlerin şahı
    • Bir hükümdar olan sizlere ( Selçuklular ) gönül rızasıyla itaat ediyoruz. Çünkü siz bizim gelişip yükselmemizi hiçbir zaman kıskanmadınız ve memleketimizi tahrip etmediniz ( Kilikya ermeni kralı II. Toros )
    • Keykubatın vakıf eserleri zamanın sahifeleri üzerinde ve cihanın her tarafında güneş gibi parlayacaktır ( kerimüddin aksarayi )
      • Anadolu Selçukluları döneminde yaşamış ve hatiroğlu isyanına şahit olmuştur.
    • türkiyede ilk ikta toprağı tokattır.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir