Soru Analizi 1

Tarih öncesi  dönemi araştırmak isteyen bir tarihçinin aşağıdaki tarihe yardımcı bilim dallarından hangisini kullanması söz konusu olamaz ?

A- Kimya ( KARBON 14 METODU )

B- ARKEOLOJİ

C- ANTROPOLOJİ

D- PALEOGRAFYA ( cevap )

E- ETNOGRAFYA


ÇÖZÜM :

Bu tür sorularda soru kökünü iyice anlamamız gerekir . Soru kökü ne anlama geliyor buna bakmamız gerekir. Öncelikle söz konusu olamaz diye biten sorularda ihtimalin bile olmadığını anlamamız gerekir .

Tarih öncesi dönem nedir ?

İnsanlık tarihi çok uzun bir süreç olmasına rağmen insanlık tarihinin sadece 100 ‘de 1’ lik kısmını biliyoruz. Hatta bu oran 1000 ‘de 1 şeklinde de olabilir. Bunun sebebi insanlık tarihinin YAZI ‘yı ne zaman kullandığıyla ilgilidir. Çünkü Tarihi çağlar yazının kullanılmasıyla başlamıştır . Ve yazının bulunmasından önceki dönem genel olarak tarih öncesi olarak adlandırılır.
Yazının kullanımıyla ilgili Kısa bir bilgi :
Tarihi çağları başlatan uygarlık sümerler olmuştur . Sümerler de bulunan ve tapınak olarak kullanılan zigguratlar bu sürecin dolayısıyla insanlık tarihinin çağlara ayrılmasında başlıca etkendir. Ziggurat adı verilen bu tapınaklar sümer halkının tanrılarına kurban ve ikramda bulunduğu bir tapınaktır. Zigguratlarda kayıt tutan günümüzde rahip olarak adlandırabileceğimiz kişiler bu tapınağa gelen ürünleri çeşitli sembollerle kayıt altına alırlar . Bu kayıt zamanla günümüzde çivi yazısı olarak adlandırdığımız sümer yazılarının oluşmasına ve  uygarlıklar hakkında sürekli bilgi almamızın önünü açmıştır. Zigguratlardan bahsetmişken zigguratların genel özelliklerinden bahsetmeden geçmeyelim . Sümerlerde her devletin bir tanrısı olmuştur. Tanrı siyasi güçlerini yer yüzündeki yöneticisi aracılığıyla kullanmak istediği için bu tapınaklar mezopotamyadaki birçok bölgede bulunmuştur. Gökyüzüne en yakın tapınak sahibini tanrının ödüllendireceğini düşündükleri için bu uygarlıklar tapınaklarını daha yüksek yapmaya özen göstermişlerdir. Bu tapınaklar genel olarak 2 ile 7 kattan oluşur .  3 Katlı bir ziggurattan  bahsedecek olursak İlk katta bahsettiğimiz Tanrılara ikram ya da kurbanların hediye edildiği alandır. Buna genel olarak depo diyebiliriz.  İkinci katta eğitimin verildiği zooloji , botanik , coğrafya ve tarih  gibi temel dersler verilir. Ki bu dersler tahmin ettiğiniz gibi sadece belirli zümrelerin çocuklarına verilen eğitimdir . Son katta Astrolojik çalışmaların yapıldığı yıldızların ve gezegenlerin hareketlerinin incelendiği gözlemevi benzeri bir yapıdadır. Sümerlerle ilgili yapılan kazılarda onların astronomiyle içli dışlı olduklarını rahatlıkla anlayabiliyoruz. Birçok figürde uzay nesneleri , şekiller ve temsili görsellerle çalışmalarını kanıtlamışlardır. Bu çalışmalar sonucunda da tarihteki ilk Ay takvimini bulmuşlardır. Zigguratlarla ilgili yapılan çalışmalar ve araştırmalarda bu yapılarda türbelerin olduğunu ve ticaret amaçlı bazı katlarının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu tapınakları sümerlerin dışında diğer mezopotamya uygarlıklarının çoğu da kullanmıştır.


Konuyu çok dağıttığımızın farkındayım ama bu kategorideki amacımız sadece soru çözmek değil genel olarak yorum yapabilmenizi sağlamak ve bilgi vermektir.
şimdi tek tek şıkları inceleyelim :
Kimya ( karbon 14 metodu ) : Tarihe yardımcı bilimlerde karbon 14 metodu arkeoljik kazılar ya da buluntuların yaşını , tarihini hesaplamaktır . Genel olarak söylememiz gerekirse bulunan bir tabletin üzerinden örnekler alınır ve bu örnekler çeşitli yöntemlerle kaç yıl öncesine aittir bunun cevabı aranır . Ve bulunan yıl günümüzden geriye gidilerek ne zaman yazılmış ya da oluşturulmuş hesaplanılır.

Arkeoloji : Kazı bilimi olarak karşımıza çıkan bu tarihe yardımcı bilim dalı genel olarak tarih öncesi dönemleri araştırmalarda kullanılır. Bulduğu eşyaları ya da aletleri ilgili yardımcı bilimlerle iştişare ederek açıklamaya çalışır.

Antropoloji : insan iskeletlerini , kemikleri , kemiklerin yapısını geçirdiği aşamaları ve kafatasını inceler. Bulunan bu kafatasının insanlığın hangi evresinde yaşadığını hatta hangi ırka ait olduğunu bulmaya çalışır.

Paleografya : Sorumuzun cevabı olan bu tarihe yardımcı bilim dalı yazı sonrası için kullanabileceğimiz bir yardımcı bilim dalıdır. kullanılan eski alfabeleri ve yazıları çözümlemede başvuracağımız yardımcı bilim dalı olan paleografya kullanılan yazının içeriğini çözmeye çalışır.  Bunu yaparken de daha öncesinde kullanılan ve çözüme kavuşturulan eski yazılarla kıyaslama yapar. Paleografyanın kardeş yardımcı bilimleri de vardır . Bu bilim dalı çalışmalarına Filoloji ( dil bilimi ) ve epigrafya ( kitabe bilimi ) ‘yla sık sık iştişare kurarak devam eder.

Etnografya : Köküne baktığımızda anlamını az çok tahmin edebilmekteyiz . Etnik yapıyı , toplumların kültürünü , yaşayışını inceler.

 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*