Emeviler Dönemi ( 661 -750 )

  • Hazreti Alinin ölümünden sonra muaviye emevi devletini kurdu.
  • Başkent şama taşındı .
    • Abbasi ailesi şamdan ürdünün humeyne köyüne sürülmüştür .
  • Muaviye anlaşma gereği mısırın yönetimini amr ibnül as’a vermiştir.
  • Utbe bin nafi komutasında afrikada önemli yerler ele geçirilmiş ve ordu için garnizonlar oluşturulmuştur.
    • Bu garnizonlar kayrevan şehrine kurulmuştur.
  • Emevilerde biri yönetici olacaksa ilk olarak taife ( çıraklık ) , daha sonra taif ve mekkeye ( kalfalık ) burada da başarılı olursa taif, Mekke , medineye ( ustalık ) gönderilirdi .
  • Haracü’l halife ( muhafız birliği ) kuruldu.
  • Saltanat sistemi getirildi ve muaviye oğlu yezidi getirdi .
  • yezid babasının ölümü üzerine hz. Hüseyinden kendisine biat etmesini istemiştir .
  • Hazreti Hüseyin taraftar toplamak için küfe gitmiş fakat yezidin gönderdiği ordularca şehit edilmiştir. ( kerbela olayı )
  • Kerbela olayıyla Şiilik güçlendi emevilere karşı beslenen düşmanlık arttı .
  • İlk mezhepsel ayrılıklar başladı .
  • Medinelilerin isyanı ( ekonomik ) ve harre vakası denen olayda isyan yezidin ordusuyla bastırılmış Medine yağmalanmıştır .
  • …. Halife mervanın ölmesi üzerine oğlu emevilerin en güçlü halifesi abdülmelik bin mervan iktidar oldu.
    • Abdüllah bin zubeyrin onun halifeğini tanımaması sebebiyle bir mücadele söz konusudur.
  • Abdülmelik ilk iş olarak ırak’a bir ordu gönderdi bu ordu yolda Hüseyinin şehit edilmesinden kendilerini sorumlu tutan ve emevilerden intikam almak isteyen tevvabun adlı toplulukla karşılaştı ve bu topluluğu katlettiler .
  • Emevilere sadakatinden dolayı küleyb ( köpek yavrusu ) lakabı verilen haccac halife abdülmelik döneminde güçlenmiştir. Abdullah bin zübeyr’in saf dışı bırakılmasında etkin rol alması sebebiyle hicaz dışında ırak valiliğiyle de ödüllendirilmiştir
  • Bu dönemde Ermenistan İslam hakimiyetine alındı
  • Abdulmelik Arapçayı resmi dil olarak ilan etmiştir ( devlet arap karakter kazandı)
  • İlk İslam sikkesini bastırdı ( ilk altın ve gümüş para basıldı )
  • Abdulmelik bin mervandan sonra velid bin abdulmelik iktidar olmuştur
  • Velid dış politikayla ilgilenmiş ( asya Anadolu , kuzey Afrika )
  • Asyada yapılan fetihleri haccac yürütmekteydi ve haccaca bağlı olarak horasan valiliğine getirilen kuteybe ülke sınırlarını çine kadar götürmüştür
  • Kuteybenin mevalilere karşı iyimser politikası Arapların tepkisini çekmiştir
  • İstanbul üzerine yapılacak fetihlerin ön hazırlığı velid zamanında yapıldı
  • Kuzey afrikada bazı bölgeler alındıktan sonra buraya vali olarak Tarık bin ziyad atanmıştır. Bu bölgede septe hariç her yer alındı
  • Septe valisinin ispanya kralından ( rodrik ) intikam almak istemesi ( ispanya kralıyla olan husumeti ) emevilerin önünü açmıştır
  • Tarık bin ziyad kadiks savaşıyla kralı öldürmüş ve devlet bu dönemde en geniş sınırlara ulaşmıştır ( ispanyanın fethi )
  • Velidden sonra halife olan Süleyman bin abdulmelik giderek güçlenen haccacın gücünü yok etmek için çalışmalar başlatmıştır .
  • Bu dönemde İstanbul kuşatılmış ve büyük bir zaiyat vermiştir .
  • Çocukları küçük olduğu için varis olarak ömer bin abdülazizi halife ilan etmiştir .
  • Dağınık halde bulunan hadisleri birleştirmiş ve muaviye döneminden beri adet olan hz. Alinin hutbelerde lanetlenmesi gelenegine son vermiştir .
  • Mevaliyi arap asıllı Müslümanlarla eşit görmüştür ( mağduriyetlerini giderdi ) .
  • Müslümanlığı seçenlerden cizye alınmasına son verdi .
  • Yezid döneminde ( ömer b. Abdulaziz döneminde hapsedilmiştir) türgişlerle mücadele etmişler ve yenilmişlerdir .
  • Hazar cephesi yoğun geçmiştir hazarlar emevi bölgelerini yağmalamıştır .
  • Kuzey afrikadan sicilyaya ilk deniz seferleri düzenlendi ( fransaya yenilmişlerdir) .
  • Hişam döneminde hazarlarla mücadele devam etmiştir başarılı olsalarda hazar saldırılarına engel olamamışlardır .
  • Fransada ilerleyen Endülüs emevileri puvatyada ( poetie) durdurulmuştur(Fransa)
  • Cizye vergisi vermek istemeyen berberiler ( k. Afrika ) devleti zorlamıştır .
  • Mevali polikası arap olmayanları  sınıf arap Müslümanları 1. sınıf yapmıştır. Bu durum islamiyetin yayılmasını yavaşlatmış ve iç karışıklığa neden olmuştur .
  • Velid hilafete geçer geçmez hişamın tayinettiği tüm memurları azletti .
  • Valileri değiştirerek kendi adamlarını yerleştirdi ve hazineyi neredeyse tüketti .
  • İçkiye düşkünlüğü sebebiyle azledilmiş ve Yezidin askerleri tarafından öldürülmüştür .
  • Velidin yükselttiği maaşları indirdiği için kendisine Nakıs denmiştir ( incelten ) .
  • Yemami isyanı bastırılmıştır .
  • Mervan döneminde bölgede yaşayanların valilerini kendilerinin seçmesini istemiştir ( emevi tarihinde ilk ve son uygulama olmuştur) .
  • Merkez şamı Harrana taşımıştır .
  • Mervan döneminde iki ehli beyt isyan gerçekleşmiş ve bunlar başarıya ulaşınca emeviler yıkılış sürecine girmiştir. Bunlara sebep olarak ;
    • Kuzey Afrika ve endülüsteki mücadeleler sonucu Halife ( I.Abdurrahman) endülüse kaçmış endülüsteki valiler dönemi bitmiş Endülüs emevileri devri başlamıştır.
      • Abdurrahman tarafından Endülüs emevilerinin ortaya çıkmasıyla 3 halifelik çıkmıştır . bunlar ;
        • Kuzey afrikada fatimiler
        • Emeviler
        • İspanyada Endülüs emevileri

–  Veliahtlık meselesi emevilerin yıkılış sürecindeki en önemli etkendir .

–  II.Velid bin yezid dönemindeki karışıklıklar İslam tarihinde 3. fitne dönemi olarak anılmaktadır ( ilki hz. Osmanın katledilmesi , 2.si kerbela olayı ) .

– Gayri Müslimlerden cizye ve arap olmayanlardan da mevali alınmaya başlanması emevilerin bir diğer yıkılma sebepleri arasındadır .

– Mevali politikası Şuubiyye hareketini beraberinde getirmiştir. Bu hareketin amacı arap olmayan Müslümanların arap olanlardan üstün olduğu düşüncesidir. Bu düşünce daha sonra arap düşmanlığına dönüştü .

– Sınırların genişlemesi ve kontrol edilememesi bir diğer nedendir .

İbn’ül eş as isyanı emevilerin yaşadığı en son büyük isyanı olmuştur .

ESERLER : Mescidül aksa camii, şam emeviye cami , seydi ukba cami, kubbetus sahra cami .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir