Osmanlı Tarihine Giriş Kavramlar

  • Fütüvvet : cömertlik üzerine kurulmuş dini özellikte esnaf teşkilatıdır.
  • Amanname : gayrimüslimlerin güvenlik içinde olduklarını bildiren belge
  • Hirfet : küçük el sanatlarına verilen genel isim . kunduracı.
  • Bedergah (kapıya çıkma ) : Acemilerin , yeniçeri ocağına geçmesi
  • Voyvoda : eflak – boydan beylerine verilen isim- unvan
  • Çıkma : saray görevlilerinin dış hizmete atanmaları
  • Tahrir : yeni fethedilen yerlerin yazım işine verilen genel ad
  • Softa : medrese öğrencisi (suhte )
  • ZİC : astronomi bilgilerinin toplandığı kitaptır .
  • Muid : medreselerde müderris ( öğretmen ) yardımcısı
  • Danişmend : medreselerde oda sahibi olmuş kimselere denir ( yüksek okul öğrencisi)
  • Darülhendese : uzmanlık alanı matematik olan medreselerdir
  • Ahdname : ayrıcalık verilen bölge anlamına gelir
  • Gedik : :dükkan açma iznidir
  • İhtisap : üretim standartları ve kurallar bütünüdür
    • İhtisap ağası : Üretilen malların standartlarını kontrol eder
  • Muhtesip : Pazarların denetimini yapan görevlidir (bugünkü belediye hizmetleri gibi)
  • Narh: Belirlenen fiyattır
  • Hüccet : kadı huzurunda iki tarafın da anlaşmaya vardıklarına dair onaylı belgedir.
  • Şeriyye sicilleri : kadılar tarafından tutulur. Sadece mahkeme kayıtları değil aynı zamanda anlaşmazlıkları da kaydeder. Bu siciller ilgili yerin arşiv bilgilerini çok kapsamlı tutması bakımından önemlidir.
  • Ahkam defteri : divan-ı humayundan çıkan hükümlerin kaydını alır.
  • İlam : belge olarak şeriyye sicilleri içerisinde yer alır . hayati belgeler olup kadının yargıçlığının bir göstergesidir.
  • Voynuklar : hristiyan askerlerdir. Ordunun atlarına bakar ve atları eğitirler.
  • Gospadorluk : rumelideki büyük arazi sahiplerine verilen addır. ( toprak ağalığı )
  • Dayı : 1711-1830 yılları arasında Cezayir yönetiminin başında bulunan kişi için kullanılır
  • Müsellemler : ordunun önünden giderek yol açmak ve köprü yapmakla görevlidirler
  • Temettüat : reayanın sahip olduğu gayrimenkuller kaydedilir ( 19. yy sonrası )
  • Ases : Şehir ve kasabalarda geceleri aşayisin sağlanması için görevli memur ( gece bekçisi)
  • Temlik : şeriat hükümlerinin iznine dayanılarak miri arazinin mülk araziye çevrilmesidir.
  • Gospadarlık : balkanlarda Osmanlı döneminde idarecilik anlamında kullanılmıştır.
  • Menzil teşkikatı : Osmanlı topraklarından geçen yol ağının her biriminde , taşımacılığın en hızlı şekilde yapılmasını sağlayan örgütlenme .
  • Derbentçiler : ana yollar üzerindeki geçitlerin denetimini yapan ve güvenliği sağlayan kişilerdir.
  • Mekkari taifesi : ticaret yolları üzerinde taşımacılığı meslek edinmiş kişilerdir.
  • Kapan emini : büyük şehirlerde bulunan ve bugünkü meyve-sebze hallerine benzeyen pazarlara gelen ürünlerin tartılması , adaletli dağıtımın yapılması işlerini yürütür.
  • Gümrük ve bac emini : ticarethane ve zanaat faaliyetlerinde bulunan kişilerden vergi toplamakla görevli kişiler.
  • Hacegi : ülkeler arası ticaret yapan kişilerdir
  • Kapudane : kaptan- deryanın kullandığı gemidir.
  • Matbah-ı amire : Osmanlıda saray mutfağının adıdır.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*