I. Süleyman ( Kanuni ) ( 1520 – 1566 )

  • I. SÜLEYMAN ( KANUNİ ) ( 1520- 1566 )
    • Tahtta 46 yıl kalarak Osmanlıda en uzun süre tahtta kalan padişah olmuştur.
    • Kardeşi olmadığından taht kavgası yaşanmamış , bazı isyanlarla uğraşmıştır ( BACaK )
      • Baba zünun , Ahmet paşa( ilk eyalet isyanı –mısır ) , canberdi gazali , kalender çelebi isyanları
        • Canberdi gazali ve Ahmet paşa isyanlarının sebebi memlükleri tekrardan canlandırmaktır.
      • Macar kralı Layoş ‘tan belgrad ( darül cihad ya da beyaz şehir ) alınmıştır ( 1521 )
        • Orta Avrupa nın fethi için önemli bir üs olmuştur.
        • Macar seferi engürüs seferi olarak da bilinir.
      • Macaristanın belgradı geri almak istemesi üzerine MOHAÇ meydan savaşı (1526) yapıldı.
        • Macaristan Osmanlıya bağlandı avusturyayla komşu olundu
        • Mohaçla orta Avrupa hakimiyeti başlamıştır
        • Mohaç savaşı 2 saat sürmüştür.
        • Jan zapolya ( yanoş ) Macar tahtına getirildi.
      • Viyana kuşatması başarısız olmuştur (1529)
      • Ferdinandın defa macaristana saldırması üzerine kanuni sefer düzenlemiş ve Avusturya ile İstanbul anlaşması yapılmıştır ( 1533 ) (ibrahin paşa )
        • Osmanlı ile Avusturya arasındaki ilk anlaşmadır
        • Avusturya arşidükü Osmanlı sadrazamanına eşit sayıldı.
          • Zitvatoruk anlaşmasıyla bu üstünlüğü kaybetmiştir (1606)
        • Ferdinandın 3. defa macaristana saldırması üzerine kanuni macaristanı 3’e ayırmıştır
        • Güney Macaristan ( budin eyaleti kurulup Osmanlıya bağlandı)
        • Orta Macaristan (erdel beyliği adıyla Osmanlıya bağlandı)
        • Kuzey Macaristan ( avusturyaya bağlandı)
      • Preveze deniz zaferiyle ( 28 eylül 1538 ) ( Hızır bey ve Turgut reis ) Akdeniz türk gölü olmuştur ( 28 eylül donanma günü olarak kabul edilir )
        • Şarklen öncülüğünde andrea doria komutası (haçlı )
          • Venedik , ispanya , Portekiz ve papalık
        • Hilal taktiğini ilk defa denizde uygulayan kişi Barbaros hayrettin paşa olmuştur. ( Hızır bey )
      • Şarklen , fransuvayı esir alınca fransuva kurtulmak için annesi aracılığıyla mektup göndermiştir.
      • Fransaya ilk defa kapitülasyonlar verilmiştir ( I.Fransuva )
        • ahdi atik anlaşması- iki hükümdar sağ kaldığı müddetçe geçerlidir
        • sürekli hale getiren 1740 I.Mahmut olmuştur.
      • İran üzerine birçok sefer düzenlemiş ve iranla ( safevi ) ilk resmi anlaşma olan Amasya anlaşması ( 1555 )imzalanmıştır
        • Bağdat , Erivan , karabağ , nahçıvan Tebriz ve doğu Anadolu Osmanlıya bırakılmıştır.
        • Osmanlı iran arasında imzalanan ilk resmi anlaşmadır.
          • Son anlaşma ise kerden anlaşmasıdır.
        • Kanuni bağdattayken fuzuli padişaha meşhur kasidesini sunmuştur
          • Leyla ile mecnunun çevirisini yapmıştır.
          • Selam verdim rüşvet değül diye almadılar ( kanuni için )
        • Cezayir Osmanlıya bağlandı Barbaros hayrettin paşa ( Hızır bey )‘e kaptanı deryalık ve Cezayir beylerbeyliği verildi.
          • Kanuni tarafından hayreddin lakabı verilmiştir.
        • Rodos alındı.
          • Suriye ve mısır deniz yolunun güvenliği sağlandı.
        • Trablusgarp alınmıştır ( Turgut reis ) ( Trablusgarp ve bingazi )
          • Turgut reis buraya beylerbeyi olarak atandı.
        • Turgut reis komutasındaki donanma ispanyadan cebre adasını almıştır.
          • Piyale paşanın desteği
        • Sakız adası alınarak batı Akdeniz ve boğazların güvenliği sağlanmış oldu
        • Portekizlerin Kızıldeniz yoluyla hacca giden Müslümanlara saldırması üzerine hint deniz seferleri yapılmıştır. Kaptan-ı deryalar ;
          • Süleyman paşa , piri reis, murat reis ve seydi ali reis
        • Yapılan 4 deniz seferinde de Osmanlı istediğini alamamıştır
        • Bu seferlere katılan piri reis kitabı bahriye ve seydi ali reis miratül memalik adlı eserleri yazmıştır. Piri reisin donanmayı bırakıp mısıra dönmesi üzerine idam edilmiş ve yerine murat reis getirilmiştir
          • Seydi ali reis eserinde hint deniz seferinden istanbula kadar olan yolculuğunu yazmıştır.
        • Avusturyaya 1566’de zigetvar seferi yapılmış kanuni burada vefat etmiş ve kale alınmıştır
        • Kanuni bütün dünyayı kapsayan gücünü bender kalesindeki yazıtta dile getirmiştir
        • Fuzuli, baki , pir sultan abdal, Bağdatlı ruhi bu dönemde yaşamıştır.
          • Baki ; kanuni , II.Selim ve III.Murat dönemlerinde yaşamıştır.
            • Şairler sultanı ünvanına sahiptir.
          • Matrakçı Nasuh dönemin ve Osmanlının en ünlü nakkaşlarındandır
            • Beyan-ı menazili sefer-i ırakeyn ( iran-ırak seferi anlatılır)
            • Matrakçı nasuhh kanuninin fetihlerini minyatürleştirmiştir.
          • Arazi tespiti için kurulan kadastro komisyonlarına kuyud-ı hakaniye denilmiştir
          • Muhibbi mahlasıyla bilinir . en uzun süre tahtta kalan padişahtir
          • İlk defa istanbulda kahvehaneler açıldı.
          • Kanuni lakabını ilk kullanan 18.yy’da dimitrie cantemirdir
          • Döneminde İbrahim paşa , Sokullu Mehmet paşa , Barbaros , ebussuud efendi , şair baki ve mimar Sinan gibi kişiler yaşamıştır
          • Heykeli İsviçre şehir merkezindedir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*