Osmanlı’da Taşra Teşkilatı

TAŞRA TEŞKİLATI

( Taşranın temelini tımar sistemi oluşturur . )

( İstanbul dışında kalan her yer taşradır . )

YÖNETİM BİRİMİ YÖNETİCİ ADALET GÜVENLİK
EYALET BEYLERBEYİ

Anadolu merkezi ( Kütahya )

(1840 Vilayet nizamnamesiyle MÜŞİR )

KADI SUBAŞI
SANCAK

1871 Vilayet nizamnamesiyle İSMİ değişmiştir

( LİVA )

SANCAKBEYİ

Rumeli merkezi ( manastır )

( 1840 Vilayet nizamnamesiyle KAYMAKAM-MUTASARRIF ) )

KADI SUBAŞI
KAZA KADI

kadılar yargıç , mülki amir ve belediye işlerinden sorumludur

fetva veremezler.

( 1840 Vilayet nizamnamesiyle KAZA MÜDÜRÜ)

KADI SUBAŞI
NAHİYE

(1871 Vilayet nizamnamesiyle ek olarak – ilk tuna )

NAHİYE MÜDÜRÜ    
KÖY KÖY KÜTHEDASI

 ( 1840 Vilayet nizamnamesiyle MUHTAR )

KADI NAİBİ TIMARLI SPAHİ

( SUBAŞI )

YİĞİTBAŞI

 

 

EYALET YÖNETİMİ

a) SALYANELİ ( MAAŞLI )

  • merkeze uzak ( mısır , Cezayir , Libya , Tunus, fas ,Bağdat , Habeş (Etiyopya) .. )
  • vergi gelirleri doğrudan hazineye aktarılır
  • vergiler yıllık toplanır 16. yy’dan itibaren iltizam sistemine geçildi.

 

b) SALYANESİZ ( MAAŞSIZ )

  • Tımar ( Anadolu ve Rumeli )
  • Budin , Musul , Erzurum , Diyarbakır , karaman , dulkadir eyaleti , menteşe eyaleti , klikya eyaleti
  • Bu eyaletlerin gelirleri hazineye aktarılmamıştır. Merkeze yakın eyaletlerdir.

 

İLTİZAM :  Peşin ödeme .

MÜLTEZİM : İhaleyi alan  kişi .

MUACCELE : İhaleye giriş ücreti .

MUKATAA : Vergi kaynağı araziye verilen isimdir .

MALİKANE : İhaleyi ömür boyu alma durumudur.

MUHASSIL : iltizam sistemi kaldırıldıktan sonra vergi toplamayla görevli memurlara verilen isimdir.

MÜTESELLİM : Toprak sisteminin bozulmasıyla sancak beyi ve beylerbeyinin yerine gönderilen kişilere denir( beylerbeyinin sefere çıkmasıyla vekaleten kalır ) .

 

c) İMTİYAZLI EYALETLER

  • İç işlerinde serbest dış işlerinde merkeze bağlıdırlar .
  • Kırım ( han, bey ) , eflak ( voyvoda ) , erdel ( bey ) , boğdan , hicaz ( şerif ) .

NOT : Eflak ve boğdan gerektiğinde ordu ve vergi verirken kırım ve hicaz vergi vermez .

NOT : Hicaz hem ordu hem de vergi göndermez . Osmanlı bu kutsal topraklara her yıl suffe adıyla maddi yardımda bulunur. Hicaz kelime olarak orta anlamını taşır. Hicaz  4 kısma ayrılır. Mekke, Medine, taif ve hayber . bunlar ne vergi ne de asker verir.

NOT : Kadılar ve defter emirleri doğrudan merkeze bağlıdır

NOT : Devlet sınırlarını korumak için uç beyleri yerleştirilmiş. Malkoçoğulları , paşayiğitoğulları , evrenosoğulları , mihaloğulları

 

d) YURTLUK – OCAKLIK

  • Aşiretlerin yoğun olduğu yerlerdir .
  • Kendi içinde özerktir .
  • Buradaki aşiretler bulundukları kazalarda birtakım yönetimsel hakları bulunur.
  • Dersim , Hakkari .

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir