Duraklama Dönemi Islahatçıları

ISLAHATÇILAR ( TOKMAK )

 Tarhuncu – Osman- Köprülü – 4.Murat -1.Ahmet – Kuyucu murat

TARHUNCU AHMET PAŞA

  • IV. Mehmedin ( avcı ) sadrazamıdır .
    • Yeni camii ve mısır çarşısı IV. Mehmet zamanında yapılmıştır.
  • Denk bütçe ve saray masraflarında kısıntı yapması sebebiyle öldürülmüştür.
    • Denk bütçe çalışmalarına katip çelebi de katılmıştır . bu konuda Düsturü’l amel fi islah’il halel adlı çalışmasını IV. Mehmede sunmuştur.

 

II. OSMAN ( Genç Osman ) 

  • Islahat hareketlerine girişen ilk padişah sayılır .
  • Saray dışı evlilik  ve sarayı halka açtı. ( haremi hiçe saymıştır) .
    • saray dışından kasıt : cariye olmayan , hür doğan anlamındadır .
    • şeyhlülislamın fetva dışındaki yetkilerini kaldırdı.
      • Şeyhlülislamın kızıyla evlenmiştir.
    • Başkenti değiştirmeyi düşünmüş ( yozgat veya Konya-karaman )
    • Türkmenlerden oluşan bir ordu kurmak istemiştir
    • Yeniçerileri kaldırmayı düşündüğü için yeniçerilerce öldürülmüştür.
      • Yedikule zindanlarında öldürüldü.
    • Topuz bendi barajını ( ilk baraj ) yaptırdı. ( 1619 ) .
      • Osmanlı döneminin en büyük barajı elmalı bendidir ( 1890 ) .
    • Farisi mahlasıyla şiirler yazmıştır bir şiirlerinden oluşan divanı vardır .
    • Hocası ömer efendidir ( şeyhülislama ait çoğu yetkiyi hocasına devretmiştir ) .

KUYUCU MURAT PAŞA

  • I. Ahmet döneminde sadrazamlık yapmış.
  • celali isyanlarını sert bir şekilde ( şiddet ) bastırmıştır.

IV. MURAT

  • Tahta ilk çıktığı yıllarda küçük olduğu için annesi kössem sultan ve sadrazam ali paşanın etkisinde kalmıştır.
  • İçki , tütün , kahvehane yasakları getirildi .
  • Gece sokaga çıkma yasağını getirmiştir ( güvenlik amacıyla ) .
  • Dönemin şeyhlülislamı Yahya efendidir ( baba diye hitap etmiştir )
    • İlk defa bu dönemde bir şeyhülislam idam edilmiştir.
  • Raporlar , risaleler hazırlatmıştır koçi bey risalesi (ilk belge ) ve katip çelebi
    • Katip çelebi bozulmaların sebebini medreselere dayandırmıştır.
  • Koçibey risalesi ayrıca sultan ibrahime de sunulmuştur
  • Tımarlı sipahilerin sayısını öğrenmek için sayım yaptırmıştır.
  • Bu dönemde hazerfan Ahmet çelebi kanat takarak uçmaya çalışmıştır
  • Kadızadeliler hareketi bu dönemde yaşanmıştır ( IV.Murat ve IV.Mehmet )
  • Muradi mahlasıyla şiirler yazmıştır
  • Divan şairi olan nergisi bu dönemde yaşadı . Gazaliden tercüme ettiği eseri iksir-i saadet adlı eserini IV. Murat’a sunmuştur.
  • Revan köşkü , Bağdat köşkü , çinili cami ve külliyesini inşa ettirmiştir .
    • Bağdat fatihi olarak bilinir.
    • Genç Osman efsanesi burada gerçekleşmiştir.
      • Kellesi elinde savaşmıştır ( yeniçeridir ) .
  • IV. Murat dönemi 30 yıl savaşlarına denk gelir ( 1618-1648 )
  • 19 recep isyanı : yeniçerilerin sadrazam hafız Ahmet paşayı öldürmeleri olayı .
  • Hicivleriyle ünlü nef’i bu dönemde yaşamıştır ( idam edildi) .

I.AHMET

  • Sancak sistemi Mehmet döneminde kaldırılmış yerine kafes usulu getirilmiştir .
    • Mehmet sancağa gönderilen son kişi olmuştur .
    • Ahmet kafes usuluyle tahta geçen ilk kişidir.
  • Ekber – Erşad sistemiyle en yaşlı en zeki olan tahta geçmiş kafes usulu kaldırılmıştır .
    • III. Osmanlıdaki son veraset değişikliğidir.
    • Bu uygulama ilkkez I.Mustafanın tahta geçmesiyle başlamıştır .
  • Devletin kötü gidişatını durdurmak ve yaşanan isyanları bastırmak amacıyla adaletnameler yayınlamıştır .
  • Osmanlı tarihinde içkiyi ilk yasaklayan kişi olmuştur. ( dinsel ) .

KÖPRÜLÜ DÖNEMİ ( 1656-1661 )

  • KÖPRÜLÜ MEHMET PAŞA
    • Turhan sultan tarafından sadrazamlık teklif edilmiştir .
    • Şartlar sunarak sadrazamlığı kabul etmiştir .
    • Girit için çanakkaleyi ablukaya alan ve limni , Bozcaada ve gökçeadayı işgal eden venedikten buralar geri alınarak girite yardım göndermeyi başarmıştır .
  • KÖPRÜLÜ FAZIL AHMET PAŞA ( 1661-1676 )
    • Avusturya ile yapılan savaşı kazanmış ve 1664’te vasvar anlaşmasıyla avusturadan toprak alan son sadrazam olmuştur .
    • Kandiye kalesini almış ve giritin fethini gerçekleştirmiştir .
    • Lehistan ile yapılan bucaş anlaşması ile batıda en geniş sınırlara ulaşmıştır.
    • İstanbulda çemberlitaş kütüphanesini kurdurdu.
    • Girit fethedildi. ( 1669 )
      • 24 yıllık bir kuşatma sonucu alınmıştır.
  • MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA ( 1676-1683 )
    • 1683 II.Viyana kuşatmasında başarısız olmuştur.
      • İdam edilmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir