Hünkar İskelesi Anlaşması ve Balta Limanı Ticaret sözleşmesi

HÜNKAR İSKELESİ ANLAŞMASI ( 1833 )

  • Kavalalı Mehmet ali paşanın tekrar saldıracağından endişe duyan II. Mahmut İngiltere ve Fransa’nın tavırlarının da sürekli değişmesi üzerine bu anlaşmayı rusyayla imzalamıştır .
  • Rusya boğazlardan serbestçe geçiş hakkına sahip oldu .
  • Boğazlar sorun haline geldi ( ingilterenen itirazı ) .
  • Osmanlı son defa bu anlaşmada boğazlardaki egemenlik hakkını tek başına kullanabilmiştir .
    • NOT : İngiltereden de yardım istenince ;

BALTA LİMANI TİCARET SÖZLEŞMESİ ( 1838 )

  • İngiltereye büyük kapitülasyonlar verildi ( gümrük ve boğaz ) .
  • Osmanlı yarı sömürge haline geldi ( ekonomi baltalandı ) .
  • Gümrük vergileri düşürüldü.
  • İç gümrük vergisi kaldırıldı.
  • Kavalalı Fransadan aldığı destekle 1839 da tekrar ayaklanmış .
    • Yapılan Nizip savaşında Osmanlıyı yenmiş ve II. Mahmut hastalanarak ölmüştür .
    • Rusyanın hünkar iskelesi anlaşmasına göre yardım etmesi gerekirken İngiltere devreye girmiş İngiltere , Prusya , Rusya ve Osmanlının katıldığı Londro anlaşmasını imzalamıştır ( 1840 ) ;
      • Mısır valiliği babadan oğula geçmek kaydıyla kavalalı ailesine verildi .
        • Mısırda saltanat usulü .
      • Mısır yarı bağımsız hale gelmiş ve sorun çözülmüştür .

 

NOT : boğazlar sorunu ise 1841 londra boğazlar sözleşmesiyle çözüldü .

  • Boğazlar Osmanlı egemenliğinde kalacak .
  • Savaş zamanında boğazlar savaş gemilerine kapalı olacak .
  • Boğazlar ilk defa uluslar arası bir statü kazandı .
  • Osmanlının boğazlar üzerindeki mutlak hakimiyeti son buldu .

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir