II . Abdulhamit ( 1876 – 1909 )

  • II .ABDULHAMİT ( 1876 – 1909 ) ( 31 mart olayıyla tahttan indi )
    • Muratın akli dengesi yerinde olmadığı için onun yerine tahta geçmiştir.
      • 93 gün tahtta kalarak en kısa süre tahtta kalan padişah olmuştur.
      • Tekrar tahta çıkarmak amacıyla 1878 yılında ali suavi ve yedisekiz hasan paşa ( müşir ) öncülüğünde bir darbe girişimi olmuş fakat başarılı olunamamıştır. ( Çırağan olayı )
        • Yedisekiz lakabı okuma yazması kötü olduğu için imzasında Arapça yedi (٧) ve sekiz (٨) rakamlarını kullandığı içindir.
        • Maraşelliğe kadar yükselmiştir.
      • MEŞRUTİYETİN İLANI ( 119 md )
        • Sadrazam Mithat paşa ( anayasa komisyon başkanı ).
        • Tersane ( İstanbul ) konferansı etkilidir.
        • İlkkez rejim değişikliği yaşandı ( kanuni esasi ) .
        • İlk anayasa ilan edildi.
        • Genç Osmanlılar ( ŞAMaN Ziya ) .
          • Şinasi , Ali suavi , Mithat paşa , Namık kemal , Ziya paşa .
        • Osmanlıcılık ve batıcılık etkilidir (Tanzimat –ıslahat- I. meşrutiyet) .
          • Abdullah Cevdet batının bütün değerlerinin alınması gerektiğini savunur.
        • Belçika , Prusya ve Fransa anayasaları örnek alınmıştır
        • Meclis açıldı ( parlamento kavramı ilkkez kullanıldı )
          • Meclis kasımda açılır mart başlarında çalışmalarını tamamlar.
        • İki meclisten oluşur ( mebusan ve ayan meclisi )
        • MEBUSAN MECLİSİ :
          • Seçmen olabilmek için vergi şartı vardır .
          • Seçimler 4 yılda bir yapılır.
        • AYAN MECLİSİ :
          • 40 yaşından büyük olmak zorundadırlar .
          • üyelerini padişah seçer .
          • ölünceya kadar görevde kalırlar .
          • kazaskerlik , hahambaşılık , elçilik gibi görevlerde bulunmaları gerekir .
          • Oylama yapamazlar ( danışma meclisi niteliğinde ) .
        • Meşrutiyetle siyasi partilere yer verilmemiştir.
        • İlk oturum: 69 müslüman, 46 gayrimüslim ve 26 ayan meclis üyesi .
        • İlk defa millet seçimlere katılmıştır. ( milletvekili seçimi ) .
        • Mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçildi.
        • Mebusan meclisi hükümete hükümette padişaha karşı sorumludur.
        • Tersane konferansında alınan kararları Osmanlı kabul etmeyince  Rusya savaş açtı ( 93 harbi) .
        • II .Abdulhamit Meşrutiyeti rafa kaldırdı ( elindeki yetki- savaş nedeniyle) .
          • 93 Harbi ( 1877 – 1878 ).
            • Bu savaş Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiği için  93 harbi adıyla anılmıştır .

 

  • İSTİBDAT DÖNEMİ ( 1878 – 1908 )
    • Devlet yıldız sarayından yönetilmeye başlandı (yıldız mahkemeleri) .
      • Halkın sunduğu dilekçeleri padişaha ileten sarayın prejli makamı mabeyn müşirliğidir.
      • Saray kurulduktan sonra bürokrasinin merkezi Nişantaşı (paşakent ) olmuştur.
    • Jurnal adı verilen istihbarat örgütü kuruldu ( padişaha bilgi akışı amacıyla ) .
    • Bu dönemde daha çok Panislamizm etkilidir ( ümmetçilik ) .
    • Basına sansür uygulandı.
    • Maarif perver olarak anılır.
      • Camiden daha çok okul yaptırmıştır.
    • Darul muallimat açıldı ( kız öğretmen okulu ) .
    • Memleket sandıkları bu dönemde ziraat bankasına dönüştürüldü.
    • Ticaret amacıyla Osmanlı itibari milli bankası kuruldu ( 1927’de iş bankasıyle  birleştirildi )
    • Erkanı harbiye vekaleti kuruldu.
    • Ermeni tehlikesine karşı hamidiye alayları kuruldu .
      • Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı yerlerde oluşturulan askeri birliklerdir .
      • günümüzdeki koruculuk sisteminin temelleri sayılabillir .
    • Başkent güvenliği zaptiye nezaretine devredildi .
    • Tarihi Osmani encümeni kuruldu ( tarih araştırmaları için) .
    • Muharrem kararnamesi yayınlandı ( 1881) ( Fransa –ingiltere gibi devletler duyuni umumiyeyi kurdu ) .
      • Rüsumu sitte muharrem kararnamesinin alt yapısını oluşturur.
        • Tütün , içki , tuz , ipek , balık ,ispirto .
      • Duyuni umumiyle kaynaklar İngiliz – Fransız – Almanlara verildi.
      • Sanayi nefise oluşturuldu. ( Osman Hamdi ) .
        • 1928 yılında yeniden yapılandırılarak güzel sanatlar akademisine dönüştürüldü.
      • İstanbul arkeoloji müzesi kuruldu (Osman Hamdi – asarı atika ) .
        • Lübnandan İstanbul arkeoloji müzesine ağlayan kadın lahidi ve  İskender lahitini getirmiştir.
      • Haydarpaşa ve tıbbiye-i şahane bu dönemde alman mimarisi örnek alınarak inşa edildi .
      • Hamide-i etfal adıyla ilk çocuk hastanesi kuruldu.
      • Ertuğrul fırkateyni .
        • türk Japon dostluğunun başlamasına sebep olmuştur.
        • Japonya dönüşü batmıştır.
        • Her yıl japonyada anılır.
      • Reji idaresi kuruldu (1883 avrupa Osmanlı tütünlerine el koydu) .
      • Bu dönemde torpido atan deniz altı geliştirildi.
      • İlk türk kadın yazar Fatma aliye ilk kadın dergisi terakki muhadderatı çıkardı (  kadınların yükselişi )
      • Şüküfezar yayın hayatına başlamıştır.
        • Çalışanlarının tamamı kadın olan dergidir.
      • Halide edip adıvar önderliğinde kadınların mesleki açıdan sınırlandırılmaması hakkında yazılar yazan demet dergisi çıkarıldı.
      • Dış politikada almanyaya yakınlaşmıştır.
      • Bağdat- Hicaz demiryolları Almanya tarafından yapıldı .
        • 3B projesi Berlinden  Bağdata oradan da basra körfezine (II.Wilhelm ) .
        • Haydarpaşa tren garı bu proje kapsamında yapılmıştır.
      • Dilsiz ve ama ‘lar okulu açıldı. ( 1891 )
        • Uygulama fatih sultan mehmetten beri vardır.

 

  • II .MEŞRUTİYET ( 1908 )
    • II .Meşrutiyetin ilanı için jöhn Türkler 1889 da ittihat terakkiyi kurmuşlardır ( İtalyan gizli örgütü carbonariyi örnek almışlardır) .
    • İçerde isyanlar varken Rus Çarı ile İngiltere Kralı arasında reval görüşmeleri olmuştur ( estonyada ) .
    • Reval’dan endişe eden ittihatçılar Niyazi bey ( resnede ) ve Enver bey( selanikte ) balkanlarda isyanlar çıkartarak Abdülhamit’i zor durumda bırakıp meşrutiyeti ilan ettirmek istemişlerdir .
      • Ülke elden gidiyor sloganı kullanılmıştır.
      • Resneli Niyazi bey başkaldırının lideri olmuştur.
        • Selanikte hürriyet kahramanı olarak anılır.
      • 1908’de açılan meclisin ilk başkanı Ahmet rıza olmuştur .
      • Çıkan karışıklıklar sonucu :
        • Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiş .
        • Girit 1908 de yunanistana bağlanmış .
        • Avusturya – Macaristan Bosna herseki ilhak etti.
          • Sınır komşusu – ilhak etmek .
        • 1909’da anayasada padişahın üstünlüğünü sağlayan bazı maddeler kaldırılmıştır .
        • Çok partili yaşama geçilmiştir .
          • İttihat terakki: ilk siyasi partidir. Yayın organları meşveret ve nizam dergileridir. I.Dünya savaşı sonrası parti kapatılmış yerine teceddüt fırkası kurulmuştur. Sivil kanadının lideri Talat paşa , askeri kanadının lideri Enver paşadır .
          • Hürriyet ve İtilaf: ilk muhalefet partisidir. İlk başkanı damat Ferit paşadır. Birçok yayın organı bulunur .
          • Vatan ve Hürriyet fırkası : Mustafa kemal tarafından şamda kurulmuştur. İttihat terakkiyle birleşmiştir. Daha sonra aynı fikirde olmadıklarını anlayınca ayrılmıştır .
          • Ahrar fırkası : 31 mart isyanından sonra dağılmıştır .
          • İttihad-i Muhammedi fırkası : şeyh said ve derviş vahdeti tarafından kurulmuştur .
          • fedakaran-ı millet :
            • 1912 genel seçimlerine katılmışlardır
              • Sopalı seçimler ( ittihat – terakki baskısı ) .
            • 31 MART OLAYI (13 nisan 1909 )
              • Serbesti gazetesi yazarı hasan fehminin öldürülmesi .
              • Volkan gazetesi sahibi derviş vahdeti önderliğinde avcı taburları 31 mart 1909 da istanbulda isyan başlatmışlardır .
              • İttihad-ı muhammediye cemiyeti ve ahrar fırkasının etkisi vardır
              • İsyan Mahmut şevket paşa komutasında ve Mustafa kemalin kurmay subayı ( yüzbaşı ) olduğu hareket ordusu tarafından bastırılmıştır .(3.ordu – selanikten gelmiştir) .
                • İsyan sırasında kullanılan parola ‘’Adadayız ve cümlemiz sıhhatliyiz ‘’ .
              • Mustafa kemal tarih sahnesine ilkkez bu olayla çıkmıştır.
                • İstanbul halkına hitaben yayınlanan beyannameyi kaleme almıştır .
              • Abdülhamit isyan sonrası tahttan indirilip sürgün edilmiş ve yerine V.Mehmet Reşat geçmiştir .
                • Mebusan meclisiyle görevden alınmıştır. ( II. Abdülhamit )
                  • Selanik’e sürgün edilmiştir.
                  • Meclis kararıyla görevinden alınan ilk padişah .
                • Padişahlığı meclisce onaylanan ve Mecliste yemin eden ilk padişah. (Mehmet Reşat) .
                  • Hürriyetin ilk padişahı benim ve bunda müfterihim .
                  • Reşat adı ferik sami paşa ( ayan ) önerisiyle verilmiştir.
                    • Gerekçesi fatihin ordusunun istanbula gelişiyle hareket ordusunun istanbula gelişi arasında bir bağ kurmasından gelmektedir  .
                  • Hüseyin Hilmi paşa sadrazamlığa getirilmiştir .
                  • Ordu ilkkez yenilikleri koruma görevini üstlenmiştir .
                  • Bu olayda öldürülen devlet adamlarının anısına abide-i hürriyet anıtı  dikilmiştir.
                  • Milli sözcüğü ilk kez burada karşımıza  çıkar ( meclisi umumi milli)
                  • Osmanlı tarihinde mevcut rejime karşı çıkan ilk ve son isyandır .

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir