XIX . ve XX. yy Önemli NOTLAR

NOTLAR

  • Şinasi şair evlenmesi adlı ilk türk tiyatrosunu sergilemiştir
  • Sporda ilk değişiklik okullara jimnastik derslerinin girmesiyle olmuştur ve 1908 de selim sırrı Tercan tarafından Osmanlı milli olimpiyat cemiyeti kurulmuştur
    • Osmanlı ilkkez Stockholm olimpiyatlarına 1912 ‘de katılmıştır.
      • Vahram papazyan ve mıgırdiç mıgıryan Osmanlıyı isveçte temsil etmiştir
    • II . Abdulhamid tarafından stockholm’da toplanacak olan müşteşrikler kongresine türk üye olarak Ahmet Mithat efendi’yi seçmiştir.
    • İngilizler aracılığıyla tanınan futbol sayesinde 1903′ te Beşiktaş , 1905 te Galatasaray ve 1907 de Fenerbahçe kurulmuştur
    • Siyasi birliğini geç tamamlayan İtalya ve almanyanın aktif hale gelmesiyle avrupada dengeler bozulmuş Fransa alses loreni almanyaya bırakırken Avusturya da bazı topraklarını italyaya bırakmıştır. Avrupadaki bu rekabetlerden faydalanan Rusya Paris anlaşmasındaki karadenizin tarafsızlığı maddesini kabul etmeyerek

1871 Londra konferansının toplanmasını sağlamıştır

  • Rusya tersane ve donanma bulundurmayacak maddesi kalktı
  • Böylece Rusya karadenizde Osmanlıdan daha güçlü konuma gelmiştir
  • Balkanlarda ortaya çıkan isyanlar sonucu oluşan balkan bunalımını ( isyan ilk olarak hersekte çıkmıştır ) Avrupalı devletler çözmek için sırasıyla Berlin , İstanbul , Londra konferanslarını toplamışlardır. Osmanlı buna karşılık içteki bu sorunların kendi sorunu olduğunu ifade ederek meşruti rejime geçmiştir
  • Almanya – Fransa arasında yapılan sedan savaşını almanyanın kazanmasıyle 1871’de Wilhelm önderliğinde siyasi birliğini kurmuştur
  • Almanya sedan savaşının intikamından korktuğu için Rusya ve avusturyayla üçlü ittifak grubunu kurmuş fakat 1878 berlin anlaşmasında Rusya almanyanın yeterli desteğini görmeyince ittifak grubundan çıkmış yerine İtalya bu gruba geçmiştir. Böylece I.Dünya savaşındaki üçlü ittifak grubu oluşmuş oldu.
  • Ermeni komitelerinin ilk isyanı Erzurum ve adanada çıkmıştır. En şiddetlisi ise 1894’te sasonda çıkmıştır. Hamidiye alayları bu isyanları bastırmada kullanılmıştır
  • Giritli Rumlar yunanistana bağlanmak istediklerini bildirmişler ve Osmanlı bu sorunu çözmek amacıyla halepa fermanıyla Girit vergi dışı bırakıldı ve özerk oldu .
  • Giritte etniki eterya cemiyetinin faaliyetleri sonucu Girit yeniden isyan etmiş ve arkasında yunanlıların olduğu anlaşılınca yunanistana savaş açılmıştır. Yapılan dömeke meydan savaşını Osmanlı kazanınca Avrupalı devletler devreye girmiş ve İstanbul anlaşması ( 1897 ) imzalanmıştır
    • Girite özerklik verildi ve fiilen Girit Osmanlının elinden çıkmıştır
    • 1908 II.Meşrutiyetteki karışıklıklardan faydalanan Girit yunanistana bağlandığını ilan etmiştir
  • 1878 berlin anlaşmasıyla Bosna hersek’in yönetimi geçiçi olarak avusturyaya bırakılmış ve 1908 Meşrutiyetle Avusturya burayı topraklarına kattığını açıklamıştır
  • Avrupada ingilterede ilk ortaya çıkan meşruti sisteme westminster modeli denir
  • Osmanlıda okul açan ilk devlet Fransa olmuştur. Cizvit rahipleri tarafından açılmıştır ve okulun adı sen benuvadır. ( Galatasaray sultanisini de Fransızlar açmıştır )
  • Araştırıcı tarih yazıcılığı bu yüzyılda ortaya çıkmıştır ( 19. yy )
  • Türkçülük akımının temsilcileri
    • İsmail gaspıralı , mehmen emin yurdakul , Yusuf akçura , m. Emin resulzade
  • Osmanlıda ilk modern arşivleme Tanzimat döneminde hazine-i evrak adıyla başlatıldı
    • 1913 muvakkat tedrisat-ı ibtidayi kanunuyla parasız eğitim ilk defa kanunlaştırılmış ve ilk öğretim zorunlu hale getirilmiştir.
  • Hasta adam deyimini ilk kez rus çarı I.Nikola İngiliz elçisi sir hamilton seymovr’a söylemiştir.
  • XIX ve XX. Yy ressamları : Osman Hamdi bey , şeker Ahmet , şefket dağ ve İbrahim Çallı..
  • 1888 II. Wilhelm Berlin – Bağdat projesiyle ingilterenin sömürge yollarını kesmeye çalışmıştır. ( 3 B projesi )
  • Çocuklarını yabancı okula gönderen ilk türk müşir fuad paşadır.
    • Saint Joseph kolejine göndermiştir.
  • Fatihler
    • Anadolu fatihi Süleyman şah
    • Gelibolu fatihi Süleyman paşa
    • Balkan fatihi I.Murat
    • İstanbul fatihi II. Mehmet
    • Eğri fatihi III. Mehmet
    • Bağdat fatihi IV. Murat
    • Kıbrıs fatihi lala Mustafa paşa
    • Çehrin fatihi Merzifonlu kara Mustafa paşa
    • Edirne fatihi Enver paşa’dır.
  • Yabancı okullar
    • İlk ermeni okulu kumkapı mektebi
    • İlk ABD okulu Robert koleji
    • İlk Fransa okulu Saint Benoit koleji
    • İlk iran okulu debistan-ı uhuvvet-i iraniye

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir