I . İnönü Muharebesi ( 6 – 10 Ocak 1921 )

I .İNÖNÜ MUHAREBESİ  ( TALİM- KRONOLOJİK SIRALAMASI)

  • Yunanlılara ve Çerkez Etheme karşı düzenli ordunun başarıları gerçekleşmiştir
    • Yunan komutanı Nikolas trikopis bu savaşı avgin savaşı olarak adlandırır.
    • TBMM tarafından kurulan Düzenli ordunun ilk askeri zaferidir .
    • İsmet paşa albaylıktan generalliğe terfi etti .
      • Savaşın kazanılmasında İzzettin paşanın başarıları etkilidir.
    • Teşkilatı esasiye ( 20 0cak 1921 ) ( çift başlı anayasa – kanuni esasi ) .
      • Encümen-i mahsusa tarafından hazırlanmıştır .
      • Kişi hak ve ödevlerine yer verilmemiştir.
      • TBMM üzerinde hiçbir güç yoktur.
      • Milletvekilleri kasım ayının başında çağrısız toplanır .
      • Yapılan ilk değişiklik devletin rejimi cumhuriyettir ( 1923 değişikliği ) .
    • Afganistan dostluk anlaşması ( 1 mart 1921 ) .
      • TBMM’yi tanıyan ilk Müslüman devlet olmuştur( Moskovada ).
        • Türkiyeyi ziyaret eden ilk yabancı devlet adamı Afgan kralıdır . (amanullah han ) .
          • Atatürk ‘e aliyülala nişanı vermiştir.
        • TBMM afganistana öğretmen ve subay göndermiştir.
        • Türkiye adına Yusuf kemal ve rıza nur imzalamıştır.
      • Londra konferansı ( 21 şubat – 12 mart 1921 ) .
        • Osmanlıdan Tevfik  bey ve TBMM  Bekir sami bey (ayrı davetiyeyle) çağrılmışlardır ( İtalyanın davetiyle ) .
        • Konuşma sırası Tevfik beye gelince asıl konuşma hakkı Bekir sami beye aittir diyerek sırasını ankara’ya vererek mücadeleye destek vermiştir .
        • Misak-ı milli dünya kamuoyuna duyurulmuş oldu .
        • İtilaf devletleri TBMM’y i resmen tanımıştır .
        • Sevr anlaşmasının kabul edilmeyeceği anlaşılmıştır .
      • İstiklal marşı kabul edildi ( 12 mart 1921 ) .
        • hakimiyet-i milliye, şebilürreşat ve açıksözde (ilk) yayınlandı .
          • Şebilürreşat , M. Akif ersoyun hazırladığı dergidir.
        • Yazılma fikrini ilk ismet İnönü ortaya atmıştır .
        • İlkkez İnönü muharebesinde orduya ithafen okunmuştur.
        • TDK ‘nin koyduğu isim ulusal düttürü’dür.
        • Yarışmayı Maarif vekaleti ( MEB ) düzenlemiştir.
          • Dönemin milli eğitim bakanı Hamdullah Suphi tanrıöver ‘dir.
            • Mecliste okumuştur.
              • Coşkulu konuşmaları sebebiyle milli  hatip ve cumhuriyet hatibi olarak anılır.
            • Mehmet akif Ersoy tarafından yazılmıştır ( kahraman ordumuza şiiri )
              • Aldığı ücreti darülaceze’ye bağışlamıştır. 
            • Bestecileri Ali Rıfat Çağatay ( 1924-30 ) ve Zeki üngör (1930 – sonrası) .
          • Moskova anlaşması ( 16 mart 1921 ) .
            • TBMM’yi ve misak-ı milliyi tanıyan ilk Avrupalı devlet .
            • Moskova anlaşmasını ali fuat paşa imzalamıştır
              • Ali fuat Moskova elçisi.
            • Rıza nur ve Yusuf kemal tengirşek ‘de bu anlaşmada bulunmuştur .
          • Kapitülasyonların kaldırıldığını kabul etmiştir.
          • Gürcistanla imzalanıp alınan batum gürcistana geri verilecek .
            • Misak-ı milliden verilen ilk tavizdir .
            • Türkiyede büyükelçilik açan ilk devlet Gürcistan olmuştur.
          • Boğazları bütün devletlerin ticaret gemilerine açık hale getirmek amacıyla karadenize sınırı olan devletlerin  temsilcilerinin katıldığı bir konferans toplanacak  ( batum – Gürcistan – rusyaya artı 1 oy kazandırmıştır ) .
          • Doğu sınırı kesinlik kazanmıştır . 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir