Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

B) HUKUK ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR

a) 1924 ANAYASASI ( 1924 teşkilatı esasiye )

  • İlk defa vatandaşlığın tanımına yer verildi.
  • 1924 anayasasındaki ilk değişiklik 1928 ‘de devletin dini islamdır ibaresinin kaldırılmasıdır.
  • 1876 ve 1921 anayasası kalktı .
  • Çift dereceli seçim sistemine geçildi ( 4 yıllığına ) .
  • Yasama meclise , yürütme hükümete verilmiştir .
  • Kabine sistemine geçildi .
  • Mahmut Esat Bozkurt cumhurbaşkanına veto ve fesih yetkisinin verilmesine karşı çıkmıştır.
  • Seçimlerin 4 yılda bir yapılması , seçme ve seçilme hakkı yalnız erkeklere verildi .

1924 ANAYASASI DEĞİŞİKLİKLERİ

  • 1927 : Yargı bağımsız mahkemelere devredildi.
  • 1928 : Din islamdır anayasadan çıktı( yeminde dinsel sözcükler kalktı ) .
  • 1930 : Kadınlara Belediye seçimlerine katılma hakkı verildi .
    • İlk kadın belediye başkanı sadiye hanımdır.
      • Artvin Yusufeli ilçesi .
    • 1933 : Kadınlara Muhtarlık ve köy ihtiyar heyetine katılma hakkı verildi .
      • İlk kadın muhtar gül esin .
    • 1934 : Kadınlara Vekillik hakkı ( seçme ve seçilme hakkı ) .
      • Avrupa kadınlarından daha erken bu hakkı kazanmıştır .
    • 1934 : 18 olan oy kullanma hakkı 22 ‘ye çıktı.
      • 1935 seçimlerinde 18 kadın meclise girmiştir.
    • 1937 : Atatürk ilkeleri anayasaya girdi ( laiklik-cumhuriyetçilik halkçılık…..) .
    • 1945 : Anayasa içeriği değiştirilmeden dili Türkçeleştirilerek yeniden kabul edildi ) .
      • 1952 ‘de yeniden eski haline getirilmiştir .
    • 1946 : Demokrat partinin kurulmasıyla Tek dereceli seçim sistemine geçildi ( halkın doğrudan seçebilmesi ) .
    • 1946 : İlk defa referandum anayasaya dahil olmuştur.

 

b) MEDENİ KANUN ( 17 ŞUBAT 1926 )

  • Tanzimatla başlayan hukukta ikililik böylece son bulmuştur.
  • Din kuralları yerine aklın ve bilimin ön plana çıkmasını esas alır ( laiklik ) .
  • Evlenme , boşanma ve miras hukukunu belirleyen aile hukuku .
  • Siyasi haklar verilmemiştir.
  • İsviçreden alındı ve mecelle kalkmış oldu .
  • ülkedeki bütün mahkemeler medeni kanun çatısında birleştirildi ( hukuk birliği ) .
  • Tek eşle evlilik ve resmi nikah zorunluluğu getirildi ( yaş sınırı getirildi) .
  • Kadınlara boşanma ve mahkemede eşitlik hakları getirildi .
  • Kadınlara velayet hakkı ve meslek hakları verildi .
  • Kadınlara istedikleri mesleği seçebilme hakkı verildi .
  • Patrikhane ve konsoloslukların yargı yetkileri ellerinden alındı .
  • Çiftçiye toprak mülkiyeti tanındı .

NOT :  Evlilikte kendi soyadını da kullanma ve mallarda ortaklık 2002 de getirildi.

  • Diğer kanunlar 
    • Ceza kanunu : İtalya ( 1926 ) .
    • Borçlar hukuku : İsviçre ( 1926 ).
    • Ticaret kanunu : İsviçre .
    • İcra ve iflas kanunu : İsviçre .
    • İdare hukuku : Fransa .
    • Ceza mahkemeleri kanunu ve deniz ticaret kanunu : Almanya ( 1929 ) .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir